Samen sterk tegen huwelijkse gevangenschap

Een unieke Rotterdamse samenwerking om het taboe te doorbreken

Op donderdag 1 november presenteerden de gemeente Rotterdam, vertegenwoordigers van lokale religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen, ervaringsdeskundigen en juristen de resultaten van (H)echt Verbonden, een gezamenlijke inspanning tegen huwelijkse gevangenschap en voor zelfbeschikking in relaties. Met deze unieke samenwerking willen de partijen het taboe over dit onderwerp doorbreken, misstanden voorkomen en slachtoffers beter helpen.

Wethouder Judith Bokhove (Jeugd en Taal) is trots op het bijzondere project: ‘Ik heb grote bewondering voor de unieke samenwerking tussen de gemeente en de partijen met verschillende religieuze achtergronden. Samen komen we op voor het recht op een veilig thuis; tijdens en ook na het huwelijk. Met de uitkomsten van het project (H)echt Verbonden brengen we kennis over aan professionals, vrijwilligers, sleutelfiguren en gemeenschappen en bieden we informatie en hulp aan slachtoffers. Ik hoop dat we met deze aanpak meer slachtoffers van huwelijkse gevangenschap kunnen helpen en vooral dat we het in de toekomst kunnen voorkomen”.

Unieke samenwerking
De gedeelde visie en opdracht zijn door de vertegenwoordigers van religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen bekrachtigd in een ‘Boodschap aan de Stad’. Hierin spreken de deelnemende levensbeschouwelijke gemeenschappen zich uit tegen problemen en misstanden die kunnen ontstaan rond het huwelijk waarbij zelfbeschikking in het gedrang komt.

Bij de presentatie, in de burgerzaal van het stadhuis, met uitzicht op de trouwzaal, werden de opbrengsten en resultaten van (H)echt verbonden gepresenteerd en beschikbaar gesteld aan een breed publiek. In Rotterdam, maar ook in andere gemeenten kunnen mensen er gebruik van maken. Naast een uitgebreide publicatie zijn er twee brochures en korte films, ondertiteld in meerdere talen, voor professionals, sleutelpersonen, vrijwilligers en slachtoffers van huwelijkse gevangenschap.

Al deze middelen geven inzicht in de complexe problematiek, bieden handvatten voor hulpverleners, tools aan religieuze en levensbeschouwelijke vertegenwoordigers om dit bespreekbaar te maken en de route naar hulp voor slachtoffers.

(H)echt verbonden is tot stand gekomen op initiatief van de gemeente Rotterdam, in nauwe samenwerking met Stichting Platform Islamitische Organisaties Rijnmond (SPIOR) en met steun van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

De Rotterdamse Aanpak
Vanaf 2015 heeft de gemeente Rotterdam een stedelijke aanpak van schadelijke traditionele praktijken (STP): het actieprogramma Veilig Thuis Rotterdam. Het programma is bedoeld voor Rotterdamse professionals en sleutelpersonen die te maken krijgen met mogelijke slachtoffers van schadelijke traditionele praktijken zoals eergerelateerd geweld, huwelijksdwang, achterlating, verborgen vrouwen, vrouwelijke genitale verminking en huwelijkse gevangenschap. Omdat STP vaak niet op zichzelf staan, maar verweven zijn met andere verschijnselen van huiselijk geweld, pakt Rotterdam het integraal aan. Dit gebeurt met een scala aan maatregelen op het gebied van preventie, eerder en beter signaleren en duurzaam oplossen.

Jaarlijks krijgt Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (VTRR) gemiddeld 100 meldingen van schadelijke traditionele praktijken. In opdracht van het Ministerie van SZW is door het Verwey Jonker Instituut onderzoek gedaan naar meldingen over STP. Hieruit blijkt dat er in 2011 en 2012 landelijk in 450 tot 1690 gevallen sprake was van huwelijkse gevangenschap. Gebaseerd op dit onderzoek is het de verwachting dat er op dit moment sprake is van 800 gevallen van huwelijkse gevangenschap in Nederland.